Innovatie op het vlak van milieu en energie

Als haven verbinden we Antwerpen, Vlaanderen, België en Europa met de wereld. We zorgen voor infrastructuur om goederen van punt A naar punt B te brengen. Maar dat doen we niet zomaar. We doen dat met oog voor duurzaamheid, samen met de hele havengemeenschap. Bedrijven in de haven nemen maatregelen om vervuiling van de lucht, het water, de bodem... te verminderen. Ze herbekijken hun transportmogelijkheden, hun afvalproductie en hun energieverbruik en zoeken naar duurzame oplossingen.

Project Ecluse


Ecluse is een stoomnetwerk dat de warmte van zes verbrandingsinstallaties onder de vorm van stoom zal leveren aan de omliggende havenbedrijven. Op die manier kunnen zij op een duurzame manier hun gebouwen verwarmen. Ook voor het milieu heeft het tal van voordelen: op termijn gaat er 100.000 ton CO2 per jaar minder de lucht in. 

In de haven van Antwerpen trekken we actief bedrijven in de circulaire economie aan. Zo staat de Churchill Industriële Zone, de voormalige site van General Motors, te huur voor bedrijven actief in de circulaire economie.

 

Walstroom voor betere luchtkwaliteit


Dankzij walstroom  kunnen schepen, wanneer ze aan de kade liggen, hun dieselgeneratoren afzetten en overschakelen op elektrische stroomvoorziening. Het gebruik van walstroom zorgt ervoor dat de uitstoot (NOx, SOx en fijn stof) van schepen in de haven tot een minimum wordt teruggebracht. Zo maken we werk van een betere luchtkwaliteit in de haven en in de stad. 

Op negen plaatsen aan het Noordkasteeldok zijn al langer walstroomkasten voor binnenvaartschepen beschikbaar. Ook de eigen vloot van Port of Antwerp maakt al een tijdje gebruik van walstroom. 

Meer info over walstroom

Stopcontact voor zeeschepen

De volgende stap is het aanbieden van walstroom aan zeeschepen. Een gemiddeld zeeschip stoot ongeveer 18.000 kg CO2 uit tijdens een bezoek aan de haven. Dat is enorm, net als de elektriciteitsconsumptie van deze schepen. Daarom moet ook het elektriciteitsnet hierop berekend zijn, net als de volledige technische infrastructuur. Er komt dus heel wat kijken bij het aanbieden van walstroom aan grote zeeschepen.  

Daarom tekende het Havenbedrijf in maart 2018 een overeenkomst met Alfaport-VOKA en met vijf technische partners, die hun expertise ter beschikking stellen om walstroom in onze haven mogelijk te maken.

 

Energieneutrale sluis: de hydroturbine


 

Door de getijden op de Schelde is er vaak een hoogteverschil tussen het waterpeil in de Schelde en dat in de dokken. Juist daarom werden de sluizen in het leven geroepen: zodat het waterpeil in de dokken hetzelfde kan blijven en ook kleinere schepen op elk moment van de dag gelost of geladen kunnen worden.  De haven van Antwerpen telt momenteel zeven zeesluizen, waar dagelijks heel wat water wordt versluisd. Die waterstroom kan gebruikt worden om elektriciteit op te wekken. 

Matthias Lootens, onderhoudsingenieur bij Port of Antwerp: “We plaatsen een turbine met een verticale as in een waterafvoerkanaal. Dat is eigenlijk een schroef die gebruik maakt van de kracht van het versaste water om energie op te wekken. Zo kan een generator voor de nodige elektriciteit zorgen en zou de hele sluis op termijn energieneutraal kunnen werken.” 

In een eerste proeffase komt er één hydroturbine met een vermogen van 100kW in de Kallosluis. Als die positieve resultaten oplevert, zal ook de Kieldrechtsluis uitgerust worden met twee turbines. 

 

 

 

Innovatieve iNoses identificeren vreemde geuren in de haven


Hangt er een geurtje in de haven? Dat kan heel wat oorzaken hebben. Bijvoorbeeld door het ontgassen, laden of lossen van schepen, maar evengoed door normale reststoffen die vrijkomen tijdens industriële processen. De ene vindt dat het stinkt, de andere ruikt het nauwelijks. Geur is en blijft een subjectief gegeven. Om objectief uitsluitsel te kunnen geven over de identiteit en herkomst van deze vreemde geuren startte Port of Antwerp in 2013 in samenwerking met dotOcean met de ontwikkeling van de iNoses. 

23 slimme neuzen

Sinds 2017 staan er in de Antwerpse haven liefst 23 iNoses opgesteld. Ze meten continu veranderingen in de luchtsamenstelling en kunnen daarin patronen herkennen, zogenaamde fingerprints. Door die te vergelijken met fingerprints van gekende chemische stoffen, zijn de iNoses in staat een geur te identificeren. Daarnaast zijn ze uitgerust met kokertjes die het mogelijk maken om vanop een afstand luchtstalen te nemen, om via chemische analyse een bevestiging te krijgen bij bijvoorbeeld incidenten.  

Nog wat sleutelwerk nodig

De detectie en identificatie van chemische stoffen in de havenatmosfeer verschilt van de steriele condities in een labo. Met andere woorden:  de analyse van de lucht is nog niet optimaal. Daarom is het aangewezen de resultaten momenteel met enige voorzichtigheid te beoordelen. De iNoses hebben nog wat sleutelwerk nodig om met grotere zekerheid de stoffen en vrijgekomen hoeveelheden correct te detecteren. 

We zetten de iNoses op dagelijkse basis in voor de detectie en identificatie van chemische stoffen. Minstens even belangrijk is dat ze op termijn ook inzicht bieden in de hotspots en trends van emissies in de haven. Die kennis helpt dan weer om gerichte beleidskeuzes te maken op vlak van milieubeleid.