Natuur

De ‘Antwerpse Haven Natuurlijker’ beoogt de instandhouding van beschermde soorten die specifiek zijn voor het Antwerpse havengebied en waarvoor dit gebied een cruciale rol speelt in hun voortbestaan in Vlaanderen.

Het doel is om maximaal 5% van het Antwerps zeehavengebied, ongeveer 600 ha, als geschikt leefgebied voor deze soorten te vrijwaren en te beheren.
In 2011 werd vooral gewerkt aan een gebiedsgericht soortenbeschermingsprogramma (SBP) voor de Antwerpse haven. Hierbij kunnen afwijkingen op verbodsbepalingen uit het ‘Soortenbesluit’ staan, zolang de acties maar leiden tot de instandhouding van de beoogde soorten.
Met een gebiedsgerichte soortenbescherming worden heel wat ‘natuurproblemen’ op bedrijventerreinen opgelost, zelfs voor soorten die strikt worden beschermd via de Vogel- of Habitatrichtlijn. Dergelijk programma biedt dus meer rechtszekerheid aan de havengebruikers.
Het ‘Soortenbeschermingsprogramma voor de Haven van Antwerpen’ bestaat uit individuele ‘Soortenbeschermingsplannen’ of -programma’s (SBPlan of SBProgramma) en een algemeen deel dat op alle SBPlannen en SBProgramma’s van toepassing is.

Het SBPlan Haven heeft als doel (beschermde) soorten waarvoor het havengebied een belangrijke vindplaats is in stand te houden op het niveau van het havengebied, veeleer dan op het niveau van het individueel terrein.

De keuze voor welke soort of groep er een SBPlan of SBProgramma  wordt opgemaakt, volgt uit de studie van de Universiteit Antwerpen die in 2011 werd onderworpen aan een bijkomende toets.
In 2011 werden individuele SBPlannen/programma’s opgemaakt voor de rugstreeppad, de gierzwaluw, de huiszwaluw, het wit bosvogeltje, de moeraswespenorchis, de groenknolorchis, het bruin blauwtje, vleermuizen, de zwartkopmeeuw en de slechtvalk.

Het Antwerpse zeehavengebied is naast een economische groeipool ook één van de belangrijkste schatkamers van Europees bedreigde natuurwaarden in ons land. Daarom zijn grote delen  ingekleurd als Speciale Beschermingszones onder de Europese Vogel- en Habitatrichtlijn (Natura 2000). Naast een duizendtal hectare natuur rondom de haven telt het havengebied 400 ha ecologische infrastructuur die kansen biedt aan haven specifieke soorten als de oeverzwaluw, de zwartkopmeeuw, de visdief, de rugstreeppad, het bruin blauwtje en de moeraswespenorchis.

Het Havenbedrijf en Natuurpunt ondertekenden in 2001 een samenwerkingsverband.  Met het project ‘De Antwerpse Haven Natuurlijker’ wordt in het havengebied een netwerk van ecologische infrastructuur gerealiseerd. Het gaat om ‘kleine’ natuur die combineerbaar is met andere functies. Een netwerk van kerngebieden en corridors biedt kansen aan havenspecifieke fauna en flora, zonder afbreuk te doen aan de ontwikkeling en exploitatie van de haven. Door dit samenwerkingsverband tussen het GHA en de NGO zit natuurbeheer het jongste decennium niet langer in een conflictsfeer maar wordt er op een constructieve manier samengewerkt.