Vóór 1800 Van rivierhaven tot wereldhaven

De eerste sporen van Antwerpen als havenstad dateren uit de twaalfde eeuw. Passagiers schepen in voor een reis richting Zeeland of Engeland en vooral Duitse wijn wordt via Antwerpen naar Engeland vervoerd.

Nijverheidsproducten als wol en lakens zorgen ook voor meer handel in de stad. Zware stormvloeden maken de Schelde rond het begin van de 15e eeuw beter toegankelijk, waardoor de scheepshandel toen echt kon floreren. De 16e eeuw is voor Antwerpen een Gouden Eeuw.

De Scheldehaven teert op het succes van de bloeiende export vanuit de Zuid-Nederlandse provincies. Onder meer kunst vindt via Antwerpen haar weg naar Frankrijk, Spanje, Portugal en Marokko. Halverwege de zestiende eeuw zijn er tien aanlegsteigers en acht binnenhavens aangelegd om deze groei op te vangen. Nadat Antwerpen in 1585 in Spaanse handen is gevallen en de Schelde wordt afgesloten, vervalt de stad voor twee eeuwen van commercieel wereldcentrum tot binnenhaven.